Verantwoordelijkheid nemen op het werk
Verantwoordelijkheid nemen op het werk lijkt gekoppeld aan functie of mandaat. In werkelijkheid ontstaat het pas wanneer je positie inneemt onder druk.
Verantwoordelijkheid nemen begint bij positie, niet bij rol
Verantwoordelijkheid nemen op het werk wordt vaak gekoppeld aan functie, rol of hiërarchie. Alsof eigenaarschap automatisch ontstaat zodra je meer verantwoordelijkheid krijgt toegewezen. In werkelijkheid werkt het precies andersom.
Verantwoordelijkheid nemen begint niet bij wat je mag, maar bij wie je bént op het moment dat het schuurt.
Waarom verantwoordelijkheid nemen op het werk vaak stokt
Veel professionals nemen ogenschijnlijk verantwoordelijkheid door hard te werken, bereikbaar te zijn en mee te bewegen. Toch blijft echte vooruitgang uit. Dat komt doordat verantwoordelijkheid wordt verward met aanpassen. Wanneer iets niet loopt, verschuift de aandacht naar:
- werkdruk
- collega’s
- besluitvorming hogerop
Dat lijkt logisch, maar houdt je buiten invloed. Zolang je kijkt naar wat anderen zouden moeten doen, geef je eigenaarschap weg.
Veelvoorkomende valkuilen bij verantwoordelijkheid nemen op het werk
Verantwoordelijkheid nemen kent ook valkuilen, vooral wanneer eigenaarschap wordt verward met overnemen of dragen. Deze valkuilen vertragen resultaten en vergroten werkdruk.
Een eerste valkuil is alles naar je toe trekken. Je neemt taken over die niet van jou zijn, uit loyaliteit of controle. Dat voelt verantwoordelijk, maar creëert afhankelijkheid en put je uit.
Een tweede valkuil is verantwoordelijkheid nemen zonder richting. Je zegt overal ja op, werkt hard, maar mist een duidelijke lijn. Zonder richting wordt verantwoordelijkheid reactief in plaats van doelgericht.
Een derde valkuil is verantwoordelijkheid verwarren met schuld. Je neemt alles persoonlijk en probeert fouten te repareren die niet van jou zijn. Dat verlaagt effectiviteit en vergroot interne druk.
In al deze gevallen lijkt verantwoordelijkheid nemen actief, maar ontbreekt eigenaarschap over positie en grenzen.
Eigenaarschap zonder macht of titel
Verantwoordelijkheid nemen op het werk vraagt geen macht. Het vraagt houding. Eigenaarschap betekent dat je problemen benadert als projecten, niet als lasten. Je kijkt niet naar ‘wiens schuld’ het is, maar naar wat nu noodzakelijk is. Diezelfde houding zie je ook terug buiten de werkcontext, bijvoorbeeld in hoe mensen verantwoordelijkheid nemen in relaties, waar positie en grenzen minstens zo bepalend zijn. Vanuit eigenaarschap verschuift de focus van verklaren naar creëren.
Dat zie je terug in gedrag:
- je spreekt intenties uit in plaats van frustraties
- je neemt initiatief zonder toestemming te vragen
- je blijft handelen, ook wanneer het ongemakkelijk wordt
Vanuit die houding verandert je effectiviteit, ongeacht je positie in de organisatie.
De innerlijke wereld waarin je werkt
Of je verantwoordelijkheid neemt op het werk, hangt direct samen met de innerlijke wereld waarin je opereert.
In de Cirkelwereld blijf je praten. In de Zigzagwereld handel je tijdelijk. In de Straight-Line wereld voer je consequent uit wat nodig is. Ontdek vanuit welke wereld jij opereert.
Wie verantwoordelijkheid neemt op het werk vanuit de Straight-Line wereld, creëert vertrouwen, helderheid en resultaat. Niet door harder te werken, maar door scherper te kiezen.
Meer over de drie innerlijke werelden lees je hier.